Gwarancja i rękojmia, czyli jakie prawa przysługują właścicielom instalacji fotowoltaicznych?

Sprzedawca fotowoltaiki na pytanie o gwarancję twierdzi, że to nie ma znaczenia i zapewnia, że panele nigdy się nie zepsują? To ważny sygnał ostrzegawczy! Instalacje fotowoltaiczne rzeczywiście uznaje się za mało awaryjne, pod warunkiem, że zostały wykonane z wysokiej jakości komponentów, a podczas montażu nie popełniono błędów. Niestety, wiele tanich instalacji nie spełnia tych warunków i może być źródłem problemów. Podpowiadamy, co jest istotne w przypadku gwarancji i jakie są prawa klienta, gdy dojdzie do uszkodzenia instalacji fotowoltaicznej.

Jak częste są awarie instalacji fotowoltaicznych?

Oczywiście awarie mogą zdarzyć się nawet w przypadku instalacji z najlepszych komponentów. Ryzyko jest jednak znacznie mniejsze, a szansa na szybkie i pozytywne rozpatrzenie roszczenia gwarancyjnego wysoka. Jak częste są awarie fotowoltaiki? Według badania portalu Oferteo z 2019 roku aż 94% ankietowanych wskazało na bezawaryjną pracę instalacji fotowoltaicznej w pierwszym roku użytkowania. Badania Departamentu Energii USA z lat 2005-2015 mówią o konieczności wymiany spowodowanej awarią zaledwie 5 paneli na 10 tysięcy! Warto podkreślić, że na rynku co chwilę pojawiają się nowe, jeszcze lepsze technologie, więc panele powinny być coraz trwalsze. Najczęstszą przyczyną awarii są zjawiska zewnętrzne - wyładowania, przepięcia, warunki atmosferyczne. Często uszkodzenia wynikają też z błędów montażowych.

Istotne elementy gwarancji na instalacje fotowoltaiczne

Wbrew pozorom temat gwarancji jest złożony. Na instalację składają się bowiem liczne komponenty, począwszy od samych paneli, przez konstrukcję montażową, po okablowanie czy odpowiednie złączki. Nawet najdrobniejszy element może mieć kluczowe znaczenie dla działania całości. Mówiąc o gwarancji na instalację fotowoltaiczną, wyodrębnić można:

  • Gwarancję produktową na panele fotowoltaiczne

To gwarancja, której udziela producent. Teoretycznie sprzedawca fotowoltaiki nie ma więc na nią wpływu. Jej długość zależy od producenta i najczęściej wynosi 10-12 lat. Zdarzają się również gwarancje na 20, a nawet 30 lat. Oczywiście długość gwarancji zależy również od samych paneli i zastosowanej technologii. Ten sam producent na część produktów może oferować gwarancję dziesięcioletnią, a na inne dwudziestoletnią. Warto upewnić się, że panele oferowane nam przez sprzedawcę pochodzą z polskiej dystrybucji i posiadają europejską gwarancję realizowaną w Polsce. W skrajnych przypadkach może się bowiem okazać, że gwarancja będzie rozpatrywana np. w Chinach, a koszt demontażu i wysyłki modułu spada na klienta.

  • Gwarancję wydajnościową

W przypadku paneli fotowoltaicznych bardzo istotną rolę odgrywa wydajność. Producenci określają dopuszczalny poziom spadku wydajności paneli na przestrzeni lat. Minimalny wymagany poziom sprawności po 25 latach wynosi 80%, ale najlepsi producenci gwarantują sprawność na poziomie 89-92%.

  • Gwarancję na falownik

W tym wypadku mamy do czynienia tylko z gwarancją produktową, uzależnioną od producenta falownika. Najczęściej spotyka się gwarancje pięcioletnie, część producentów udziela gwarancji na lat 12. Zdarza się także, że producent daje możliwość przedłużenia standardowej gwarancji do 20 czy nawet 30 lat.

  • Gwarancję na system montażowy

O ile trzy pierwsze gwarancje są powszechne, to już o gwarancji na system montażowy mówi się rzadko. Wielu sprzedawców fotowoltaiki stosuje własne systemy montażowe. Często powstają one jak najniższym kosztem, metodami chałupniczymi. Nie posiadają odpowiednich certyfikatów i gwarancji. Tymczasem nieodpowiednio dobrany system montażowy może doprowadzić do uszkodzenia nie tylko paneli, ale też dachu! W przypadku systemów montażowych renomowanych producentów gwarancja może wynieść 10-12 lat i uzależniona jest od odpowiedniego doboru systemu do miejsca oraz prawidłowego montażu.

  • Gwarancję na montaż

Ta gwarancja zależy już tylko od firmy sprzedającej fotowoltaikę. To dostawca określa czas trwania gwarancji (z reguły między 2 a 15 lat) oraz warunki. Udzielając gwarancji na montaż firma fotowoltaiczna zapewnia, że instalacja spełnia wszystkie wymogi, jest pozbawiona wad, a usunięcie wszelkich usterek nastąpi w sposób określony w warunkach gwarancyjnych. Nierzadko sprzedawcy stawiają pewne warunki – na przykład wymagają dokonywania regularnych, odpłatnych przeglądów, by zachować gwarancję na montaż.

Warto przy tym pamiętać, że gwarancja na fotowoltaikę nie jest obowiązkowa. Niezależnie od tego, czy mówimy o gwarancji na produkt czy na usługę, producenci i dostawcy mogą jej udzielić, ale nie muszą. Nie oznacza to jednak, że gdy nasza instalacja nie posiada gwarancji i ulegnie awarii, zostaniemy z problemem sami.

Czym jest rękojmia?

Zakres rękojmi określa Kodeks Cywilny. Podobnie jak gwarancja, rękojmia obejmuje niezgodność towaru lub usługi z umową. Rękojmia trwa jednak tylko dwa lata, a odpowiedzialność spoczywa na dostawcy produktów lub wykonawcy usług, a nie producencie poszczególnych komponentów. Gdy skorzystamy z naprawy lub wymiany gwarancyjnej, okres gwarancyjny zaczyna biec od nowa. Czas trwania rękojmi jest natomiast stały. W przypadku instalacji fotowoltaicznych rękojmią objęte są zarówno wykorzystane produkty, jak i usługa montażu - w świetle polskiego prawa będąca umową o dzieło. W ramach rękojmi kupujący może żądać wymiany produktu na wolny od wad lub usunięcia wady, wnioskować o obniżenie ceny albo odstąpić od umowy, jeśli wada jest istotna, a sprzedawca nie jest w stanie jej usunąć lub dokonać wymiany. Co ważne, skorzystanie z gwarancji nie wyklucza prawa do rękojmi - to od klienta zależy, z którego świadczenia skorzysta.

Jak postępować, gdy instalacja fotowoltaiczna uległa awarii?

W sytuacji, gdy dojdzie do awarii lub jakiegokolwiek uszkodzenia instalacji masz zatem dwie możliwości:

Możesz skorzystać z gwarancji. Najpierw trzeba znaleźć odpowiedzi na kilka pytań:

  • Czy uszkodzony komponent jest objęty gwarancją?
  • Czy okres gwarancyjny wciąż trwa?
  • Czy przyczyna awarii nie leży w nieprawidłowym montażu?
  • Czy gwarancja była objęta dodatkowymi warunkami i czy dopełniłeś ich wszystkich?

Jeżeli wstępna weryfikacja przebiegła pomyślnie, nic nie stoi na przeszkodzie, by skorzystać z gwarancji. Szczegóły dotyczące tego, jak prawidłowo zgłosić roszczenie określone są w dokumencie gwarancyjnym. Znajdziesz tam dokładną informację odnośnie formy, w jakiej można dokonać zgłoszenia czy niezbędnych dokumentów, które należy do niego dołączyć. Dokument gwarancyjny zawiera również szczegóły dotyczące terminów rozpatrzenia roszczenia oraz spełnienia świadczenia (dokonania naprawy lub wymiany). Ten pierwszy z reguły wynosi 14 dni, drugi nie powinien być dłuższy niż 30 dni od daty pozytywnego rozpatrzenia roszczenia. 

Możesz też skorzystać z rękojmi:

Może się jednak zdarzyć, że gwarancja nie obejmuje uszkodzonego elementu, albo usterka wynika z błędów montażowych czy zaniedbań dostawcy instalacji. Wówczas warto rozważyć skorzystanie z rękojmi, pamiętając jednak o tym, że trwa ona zaledwie dwa lata od momentu wydania towaru klientowi lub przekazania dzieła (czyli w przypadku fotowoltaiki podpisania protokołu odbiorczego). Istnieje jeden szczególny przypadek, gdy możesz ubiegać się o roszczenie pomimo upływu dwóch lat. To tak zwane podstępne zatajenie wady. Mamy z nim do czynienia w przypadku, gdy:

  • sprzedawca posiadał wiedzę o istnieniu wady, ale nie poinformował o niej klienta;
  • sprzedawca po dokonaniu montażu zapewnił kupującego, że wady nie istnieją.

Jeżeli uda się udowodnić zatajenie wady przez sprzedawcę, Twoje roszczenie z tytułu rękojmi może zostać rozpatrzone pozytywnie nawet pomimo upływu dwóch lat. Zgłoszenie roszczeń z tytułu rękojmi przebiega bardzo podobnie, co w przypadku gwarancji. Należy poinformować sprzedawcę o chęci skorzystania z rękojmi. W zgłoszeniu należy opisać usterkę lub wadę. Warto wspomóc się materiałami dodatkowymi, np. zdjęciami. Klient powinien również sprecyzować, czego oczekuje w ramach rękojmi. Sprzedawca musi uwzględnić to życzenie, chyba że nie jest to możliwe (np. klient chce wymiany elementu na nowy, ale produkcja została zakończona). W przypadku, gdy nie ma możliwości realizacji życzenia klienta, sprzedawca zobowiązany jest zaproponować inne rozwiązanie. Na rozpatrzenie reklamacji sprzedawca lub wykonawca ma 14 dni od dnia jej złożenia. Jeśli w tym czasie nie poinformuje kupującego o swojej decyzji w sprawie reklamacji, uznaje się ją za przyjętą. Nie ma natomiast jasnych wytycznych co do czasu spełnienia świadczenia.

A co, jeżeli gwarancja i rękojmia nie zadziałają?

W skrajnych przypadkach może się zdarzyć, że nasze roszczenia z tytułu gwarancji lub rękojmi nie przyniosą efektu. Wówczas z pomocą przyjść może jedna z kilku działających w Polsce instytucji wspierających konsumentów w walce z nieuczciwymi sprzedawcami: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Federacja Konsumentów, Europejskie Centrum Konsumentów czy Wojewódzkie Inspektoraty Inspekcji Handlowej. Warto zgłosić się do którejś z nich, by uzyskać wsparcie w skutecznym wyegzekwowaniu swoich praw.

Mamy nadzieję, że rozwialiśmy wszelkie wątpliwości związane z gwarancją i rękojmią dla instalacji fotowoltaicznych. Jeżeli masz jeszcze jakieś pytania, koniecznie pobierz nasz Poradnik fotowoltaiczny lub skontaktuj się z nami i umów na niezobowiązujące spotkanie z Doradcą Technicznym Naster!

Wróć do artykułów Umów się na spotkanie

Zapisz się do newslettera